Sanayi 4.0 Mı Yoksa Toplum 5.0 Mı?

Türkiye’de belki de son yıllarda sanayi gündeminde sık sık ele alınan kavramların başında Almanya’nın dijital dönüşüm planı olan sanayi 4.o yani 4. Sanayi Devrimi gelmektedir. Ancak teknolojik ve toplumsal dönüşümün getireceği değişimler Dünyada ve Türkiye’de yeterince ele alınıp değerlendirilmemiştir. Bu yazıda yeni endüstrileşme hamlesi ve bu hamlenin toplum üzerinde yaratacağı etkileri içine alan çoğumuzun belki de ilk kez duyacağı yepyeni bir kavram ve aynı zamanda bir devrim olan ve Japonya’nın dijital dönüşüm planı olan Toplum 5.0’dan bahsedilecektir.

Japonya hükümeti, Almanya’nın öncülük ettiği 4. Sanayi Devrimi diğer bir ifadeyle sanayi 4.0’ın ve kapsamının daha da ötesine giderek 2015 yılında 5. Bilim ve Teknoloji Temel Planı ile “Toplum 5.0” ingilizce ifadeyle “Society 5.0” programını başlatarak yeni bir sanayi devriminin kapılarını aralamıştır. Bu devrim sadece ekonomiyi desteklemekle kalmıyor aynı zamanda Japon halkı için dijitalleşmenin getirdiği ya da getireceği pozitif ve negatif etkiler üzerine de odaklanıyor.

Bu program dijital gelişmelerin yaşandığı bazı alanlarda Japonya’nın diğer ülkelere göre geri kaldığı gerçeği üzerine inşa edilmiştir. Almanya’nın “Sanayi 4.0” projesi, Estonya’da “e-Estonya” programı ya da Singapur’da “Akıllı Ulus” programı Japonya’da önceden mevcut değildi. Amerika Birleşik Devletlerinde General Electric firması tarafından başlatılan “Endüstriyel İnternet” gibi projeler Japonya’da mevcut değildi. Bu durum artık değişiyor.

Toplum 5.0 Sanayi 4.0 gibi makinelere değil insanlara odaklanıyor.

Diğer ülkelerin aksine Japonya sanayi ya da yönetim gibi alanlarla kendini sınırlamıyor. Hükümet, “Toplum 5.0” olarak adlandırılan program ile sadece şirketlerin içinde olduğu değil, aynı zamanda bireylerin ve toplumun yaşamını da içine alan yeni ve süper akıllı bir toplum hedefliyor.

Programın başlangıç noktası özellikle yaşlı nüfus, kirlilik ve doğal felaketler gibi sorunlardır. Bu problem alanlarının her biri için Toplum 5.0 azaltıcı yönde ya da bu sorunları ortadan kaldıran yaklaşımlar içermektedir. Bu, Japonya’nın en önemli ticaret federasyonu Keidanren’in “beş duvarın yıkılması” olarak adlandırdığı bir pozisyon belgesini gerekli kılacaktır. Bu belgeyle, örgüt dijital arenada ülkenin gelişiminin önündeki en büyük beş engele işaret etmektedir. Örneğin, bu duvarlardan biri olan “yönetim duvarı” ortak strateji belirlenerek ve inovatif şirketlere devlet desteği sağlanarak yıkılacaktır. ”Hukuk sistemi duvarı” ise dijitalleşen dünyanın yeni koşulları dikkate alındığından yargı tarafından müdahaleye açık alan teşkil edecektir.

Keidanren, her toplumsal alan ve yaş grubundaki insanları dahil ederek azalan bir işgücü sorununu diğer bir ifadeyle “insan kaynakları duvarı” nı da inovasyon kültürüyle ve eğitimle birlikte aşmak istiyor. Bu sorun alanına yakından bağlı olan ve Toplum 5.0 yolundaki beşinci engel ise “toplumsal kabul” dür. Ortak ve ulusal bir vizyon ile insanlarla makineler arasındaki etkileşimin daha fazla statü kazanmasını ve dijitalleşmenin ahlaki, etik ve ekonomik yönlerinin toplumda bir bütün olarak içselleştirilmesini amaçlanmaktadır.

En önemli bu beş engel grubunun üstesinden gelebilmek için Federasyon, ekonominin kendi iç dinamiğince belirlenen çeşitli önlemler ileri sürmektedir. Bu önlemler çalışma metotlarını ve mobil çalışmayı destekleyen çalışma koşullarını içeren bir yapısal reformu bünyesinde barındırmaktadır.

Sonuç itibariyle, Almanya’nın öncülük ettiği Sanayi 4.0’dan daha öte Japonya’nın öncülük ettiği Toplum 5.0, yeni nesil endüstrileşmeyle birlikte endüstrileşmenin yaratacağı toplumsal etkileri de dikkate alan bir program ve kavramdır. Diğer bir deyişle, Toplum 5.0 programı ya da devrimi sadece teknolojinin gücünü artırmayı değil aynı zamanda yaşam kalitesini de artırmayı amaçlamaktadır. Bu program aynı zamanda son zamanlara kadar geçerli olan bilgi toplumundan süper akıllı topluma geçişi de başlatmıştır. Bu bağlamda öncelikle mevcut durum analizi yapılarak, diğer bir deyişle ülke gerçekleri dikkate alınarak ve her iki devrim derinlemesine değerlendirilerek ülkemizin yol haritası çizilmeli ve her iki devrimden biri seçilmelidir. Seçilen devrimin bileşenlerine yönelik ise çok yönlü ve çok paydaşlı olarak kapasite inşa edilmesine ivedilikle başlanmalıdır. Ancak kesin olan şu var ki, ister Sanayi 4.0 olsun isterse Toplum 5.0 her iki devrimin temelinde üretim süreçlerini ve üretimi akıllı hale getiren yapay zeka ve yapay zeka teknolojileri yatmaktadır.

Not: Kaynak gösterilmeden alıntı yapılamaz.

Kaynaklar

http://www.cebit.de/en/news-trends/news/society-5-0-japans-digitization-779

http://www.keidanren.or.jp/en/policy/2016/029_outline.pdf

https://www.i-scoop.eu/industry-4-0-society-5-0/

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s